Ảnh hưởng của việc di chuyển đường trường và đường ngắn lên ô tô xe máy

Ảnh hưởng của việc di chuyển đường trường và đường ngắn lên ô tô xe máy

Ô tô xe máy là phương tiện di chuyển hàng ngày và tuỳ vào mục đích sử dụng sẽ có nhưng cung đường di chuyển khác nhau. Với mục đích đi làm, mua sắm ... , xe thường được sử dụng những quãng đường ngắn. Còn những chiếc xe sử dụng để chuyên chở, du lịch, khám phá ... thì lại thường di chuyển những quãng đường dài liên tục . Vậy những hành trình di chuyển khác nhau này sẽ ảnh hưởng như thế nào lên vòng đời của xe.

Có nhiều ý kiến cho rằng những quãng đường di chuyển ngắn sẽ gây ít áp lực lên hệ thống máy móc, dầu nhớt của xe, xe không phải hoạt động nhiều và sẽ "mới" hơn, "bền" hơn, động cơ sẽ chịu ít mài mòn, ma sát hơn. Trên thực tế thì điều này lại hoàn toàn ngược lại. Trong sách hướng dẫn sử dụng của rất nhiều loại xe việc di chuyển những quãng đường ngắn (short trip), được liệt vào danh sách điều kiện hoạt động khắc nghiệt (severe condition).

Vavoline định nghĩa về hoạt động khắc nghiệt

Một ví dụ về việc Vavoline (Một hãng sản xuất dầu nhớt lớn), coi việc di chuyển quãng đường ngắn (< 5 dặm = 8 km), quãng đường dừng và đỗ, chạy garanty nhiều là hoạt động điều kiện khắc nghiệt.

Nguồn: https://team.valvoline.com/diy/maintenance/severe-driving-myth-normal-driving-conditions

Trên thực thế, hầu hết các nhà sản xuất động cơ và dầu nhớt đều coi việc di chuyển quãng đường ngắn là điều kiện khắc nghiệt đối với mô tô xe máy . Vậy nguyên nhân của việc này là gì:

Di chuyển ngắn đồng nghĩa với việc khởi động trong tình trạng dầu vẫn còn nguội nhiều hơn

Theo nghiên cứu của SAE, khởi động và vân hành lúc động cơ còn lạnh gây nên độ mài mòn động cơ lớn hơn 20 lần lúc động cơ và dầu nhớt đã nóng. Việc di chuyển nhiều quãng ngắn cũng đồng nghĩa khởi động lạnh nhiều hơn, gây nhiều mài mòn hơn.

Chú ý: Động cơ đã nóng không đồng nghĩa với nhớt đã đạt tới nhiệt độ vận hành. Khi mới khởi động, có thể vỏ ngoài động cơ đã nóng nhưng không có nghĩa nhớt cũng đã được làm nóng đầy đủ. Lí do là nhớt là chất dẫn nhiệt kém, và khá trơ, nên nhớt chỉ có thể nóng lên sau khi di chuyển một quãng đường nhất định.

Do tuổi thọ ắc quy ngắn hơn

Khi di chuyển những quãng ngắn, việc sạc lại ắc quy sẽ không được tối ưu như khi di chuyển đường trường, dẫn tới ắc quy sẽ nhanh hỏng hơn.

Các chất bẩn từ buồng đốt lọt vào nhớt

Trong điều kiện vận hành thông thường, luôn luôn có 1 lượng nhỏ xăng lọt được qua bạc xéc măng (Bạc piston) vào bên trong động cơ, do xăng là chất lỏng rất loãng. Đồng thời , quá trình hoạt động hoá học của buồng đốt cũng sản sinh ra nước. Xăng và nước sẽ được trộn lẫn 1 lượng nhỏ vào nhớt và tích luỹ dần theo thời gian. Xăng và nước không có tính bôi trơn như nhớt, và có thể phản ứng tạo ra những axit có hại cho động cơ xe.

Nếu xe được di chuyển quãng đường dài, dầu nhớt được nóng lên hoàn toàn, những chất này sẽ bay hơi và được làm sạch khỏi nhớt.

Nhưng trong điều kiện di chuyển những quãng ngắn, nhất là khi trời lạnh, nhớt không đủ nóng để làm bốc hơi , khiến các chất này tích luỹ dần trong nhớt và ảnh hưởng xấu đến chất lượng nhớt.

Nước và hơi ẩm trong mắt nhớt

Cùng với đó , khi động cơ chưa đạt tới nhiệt độ vận hành sẽ có xu hướng bơm nhiều xăng hơn để hoạt động, khiến cho việc gây ô nhiễm nhớt càng nặng hơn.

Vậy làm thế nào để giữ cho xe hoạt động tốt khi di chuyển những quãng đường ngắn:

  • Nếu có thể, hãy sử dụng xe để đi đường trường ít nhất mỗi tháng 1 lần để sạc ắc quy và làm sạc nhớt khỏi các sản phẩm buồng đốt.
  • Thay dầu thường xuyên hơn, sử dụng loại dầu rẻ tiền, hoặc những loại dầu có chỉ số TBN cao để chống lại việc axit hoá. Thông tin về các chỉ số nhớt có thể đọc tại đây
  • Khi máy còn nguội, hãy di chuyển nhẹ nhàng tới khi máy đã đạt nhiệt độ vận hành.
  • Nếu không sử dụng xe trong một thời gian dài, hãy áp dụng các biện pháp bảo dưỡng có thể đọc thêm tại đây